Dökümleriň köp görnüşleri bar, olar adatça aşakdakylara bölünýär:
① Adaty çäge döküm, şol sanda çygly çäge, gurak çäge we himiki taýdan berkidilen çäge.
2. Modelleşdiriş materialyna görä, ýörite döküm esasy modelleşdiriş materialy hökmünde tebigy mineral çäge bilen ýörite dökümlere (maýa goýum dökümi, palçyk dökümi, döküm ussahanasynyň daşky gabygy bilen döküm, negatiw basyşly döküm, gaty döküm, keramiki döküm we ş.m.) we esasy döküm materialy hökmünde metal bilen ýörite dökümlere (metal galyp dökümi, basyşly döküm, üznüksiz döküm, pes basyşly döküm, merkezden gaçyryjy döküm we ş.m.) bölünip bilner.
Gatlama prosesi adatça aşakdakylary öz içine alýar:
1. Döküm galyplaryny taýýarlamak (suwuk metaly berk dökümlere öwürýän gaplar). Ulanylýan materiallara görä, döküm galyplaryny çäge galyplaryna, metal galyplaryna, keramiki galyplaryna, toýun galyplaryna, grafit galyplaryna we ş.m. bölmek bolýar. Galyp taýýarlamak hili dökümleriň hiline täsir edýän esasy faktordyr;
2 Çüýüm metallaryň eremegi we guýulmagy, guýulan metallar (çuýulan erginler) esasan çoýun, guýulan polat we guýulan demir däl erginleri öz içine alýar;
③ Döküm bejergisi we barlagy, döküm bejergisi özendäki we döküm ýüzündäki daşary ýurt maddalaryny aýyrmakdan, döküm göterijilerini aýyrmakdan, burçlary, tikişleri we beýleki çykyndylary ýeňilleşdirmekden, şeýle hem ýylylyk bilen işlemekden, şekillendirmekden, poslama garşy işlemekden we gödek işlemelerden ybaratdyr.
Artykmaçlyklar
(1) Guty, çarçuwa, düşek, silindr bloky we ş.m. ýaly dürli çylşyrymly döküm görnüşlerini guýup bilýär.
(2) Dökülen önümleriň ölçegleri we hili diýen ýaly çäklendirilmedik, birnäçe millimetr, birnäçe gram, on metre çenli kiçi, ýüzlerçe tonna dökülen önümleri guýup bolýar.
(3) Islendik metal we lehimli dökümleri guýup bolýar.
(4) Döküm önümçilik enjamlary ýönekeý, az maýa goýumly, giň çig mal bilen dökülýär, şonuň üçin dökümiň bahasy pes.
(5) Dökülen zadyň görnüşi we ölçegi böleklere ýakyn, şonuň üçin kesmegiň iş ýükü azalýar we köp metal materiallary tygşytlanyp bilner.
Guýma ýokardaky artykmaçlyklara eýe bolandygy sebäpli, ol mehaniki bölekleriň boş önümçiliginde giňden ulanylýar.
Döküm prosesini üç esasy bölege bölmek bolýar, ýagny döküm metalyny taýýarlamak, döküm galypyny taýýarlamak we döküm gaýtadan işlemek. Döküm metal döküm önümçiliginde döküm dökümleri üçin ulanylýan metal materialyny aňladýar. Ol esasy bölek hökmünde metal elementinden we beýleki metallardan ýa-da metal däl elementlerden düzülen garyndydyr. Adatça, ol esasan çoýun, döküm polat we döküm demir däl garyndylary öz içine alýan döküm garyndysy diýlip atlandyrylýar.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 22-nji iýuly